En 1932, a Excma. Deputación Provincial de Lugo acorda crea-lo Museo Provincial, vontade que se materializa dous anos máis tarde coa apertura no Pazo de San Marcos de varias salas con materiais arqueolóxicos, históricos, artísticos, etc., ata daquela dispersos en coleccións particulares.

En 1957, o Museo trasládase ó antigo convento de San Francisco. Conservando o refectorio, a cociña (ámbolos dous do s. XVIII) e o claustro (s. XV) deste vello cenobio, Manuel Gómez Román deseña un novo edificio con aires de pazo galego.

Na década dos noventa, o Museo foi ampliado segundo un proxecto de González Trigo. Esta ampliación, inaugurada polos Duques de Lugo o 16 de xaneiro de 1997, acolle o denominado Museo Nelson Zúmel.

O Museo conta con dous bens de interese cultural: o claustro (1931) e o propio Museo (1962). Polo que respecta ás coleccións, ofrece salas dedicadas a Arqueoloxía, Arte Sacra, Pintura e Escultura, Cerámica e Vidro, Abanos e Reloxos, Numismática e Medallística, etc.; así como unha sección de Arte Galega (pintura, escultura, cerámica de Sargadelos, ourivería popular e acibeches).